Sự bùng nổ của kỷ nguyên số mang lại cho chúng ta vô vàn cơ hội kết nối và phát triển, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về văn hóa ứng xử. Để kiến tạo một không gian mạng lành mạnh, an toàn và đậm đà bản sắc, ngày 05/03/2026 , Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức ban hành Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL về Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số.

Bộ Quy tắc không chỉ là chiếc la bàn định hướng hành vi của mỗi chúng ta theo chuẩn mực đạo đức và pháp luật , mà còn là lời kêu gọi chung tay bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam trên Internet. Dưới đây là những "kim chỉ nam" quan trọng nhất dành cho từng nhóm đối tượng tham gia vào mạng xã hội và các nền tảng số.

1. Dành cho Cá nhân: Mỗi người dùng là một "Đại sứ Văn hóa"

Khi nhấp chuột hay gõ phím, mỗi cá nhân đều để lại dấu chân kỹ thuật số của mình. Để dấu chân ấy lan tỏa giá trị tích cực, Bộ Quy tắc quy định rõ ràng trách nhiệm của người dùng cá nhân:

Định danh minh bạch: Khuyến khích người dùng nên sử dụng họ tên thật hoặc thương hiệu hợp pháp khi tham gia các hoạt động trực tuyến.

Bảo vệ dữ liệu và trẻ em: Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em khi đăng tải hình ảnh, thông tin của người khác. Cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi công khai dữ liệu cá nhân của chính mình.

Kiểm chứng thông tin: Thận trọng trước tin tức chưa được kiểm chứng. Chỉ chia sẻ những thông tin có nguồn gốc rõ ràng, hữu ích, mang tính giáo dục và nhân văn.

Chống lại tin giả: Có trách nhiệm thông báo, báo cáo (report) cho nền tảng hoặc cơ quan chức năng khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật hay nội dung vi phạm pháp luật.

Hành xử chuẩn mực, văn minh: Giao tiếp, phản biện trên mạng cần giữ thái độ tôn trọng. Tuyệt đối không sử dụng ngôn từ thô tục, xúc phạm cá nhân; không kích động bạo lực hay phân biệt vùng miền, tôn giáo.

Trách nhiệm của "Người có ảnh hưởng": Các KOLs, chủ kênh nội dung phải gương mẫu chấp hành pháp luật, chủ động sáng tạo nội dung giữ gìn văn hóa Việt. Đặc biệt, không được lợi dụng tình cảm của công chúng để trục lợi và phải minh bạch trong các hoạt động quảng cáo.

2. Dành cho Cơ quan, Tổ chức và Doanh nghiệp: Xây dựng niềm tin, Lan tỏa giá trị

Không gian mạng là môi trường mở để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp kết nối với công chúng. Sự chuyên nghiệp và văn hóa của tổ chức cần được thể hiện qua các nguyên tắc sau:

Chính danh trên không gian số: Phải sử dụng tên chính thức của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoặc thương hiệu hợp pháp khi tham gia các hoạt động trên môi trường mạng.

Phổ biến nội quy: Chủ động phổ biến quy tắc ứng xử văn hóa này đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên và học sinh, sinh viên thuộc đơn vị mình.

Minh bạch&trách nhiệm: Hoạt động quảng bá, quảng cáo phải công khai, rõ ràng. Đồng thời, phải thiết lập cơ chế tiếp nhận và xử lý khiếu nại nhanh chóng, minh bạch cho khách hàng, người dân.

Nói "Không" với thông tin độc hại: Đảm bảo mọi thông tin cung cấp ra công chúng đều đúng sự thật và có kiểm chứng. Tuyệt đối không lan truyền tin giả, thông tin trái thuần phong mỹ tục, gây hại cho xã hội, đặc biệt là đối với trẻ em và người yếu thế.

Bảo mật dữ liệu: Tôn trọng tối đa quyền riêng tư và tuân thủ các quy định pháp luật về lưu trữ, xử lý, bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng.

Gương mẫu và truyền cảm hứng: Sử dụng ngôn từ chuẩn mực , chủ động tham gia quảng bá di sản văn hóa, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam , đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để xử lý các nội dung vi phạm.

Môi trường số là ảo, nhưng những tác động và hệ lụy đến đời sống xã hội là hoàn toàn có thật. Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số 2026 đánh dấu một bước tiến mới trong việc thắt chặt và nâng tầm văn hóa mạng tại Việt Nam. Bằng cách mỗi cá nhân, tổ chức tự giác tuân thủ và áp dụng những quy tắc này, chúng ta đang cùng nhau “XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG SỐ VĂN MINH”.

Tin bài: Phương Bình - Phòng VHXH